Zioła i kwiaty na 15 sierpnia

Kolejny już bukiet wykonany z roślin, tym razem przywiezionych z Podkarpacia. Pochodzą z naszego ogrodu. Tradycyjnie zostały poświęcone i warto przytoczyć cytat z dzisiejszej uroczystości:

"Pobłogosław † przyniesione do Ciebie pierwociny zieleni tego roku, młode pędy zbóż, trawy, zioła i kwiaty. Zachowaj je od suszy, gradu, powodzi i wszelkiej szkody, aby wzrastały, radowały oczy, przynosiły jak najobfitszy plon i mogły służyć zdrowiu ludzi i zwierząt"

Bukiet wykonany z roślin z Podkarpacia. 

Skład gatunkowy:

owies zwyczajny - Avena sativa

czosnek pospolity - Allium sativum

kalina koralowa - Viburnum opulus

winorośl właściwa typowa - Vitis vinifera

leszczyna pospolita - Corylus avellana

pigwa pospolita - Cydonia oblonga

parczelina trójlistkowa -  Ptelea trifoliata

barszcz zwyczajny - Heracleum sphondylium

skwarota szorstka - Heliopsis scabra*

sadziec konopiasty - Eupatorium cannabinum

* skwarota szorstka to inaczej heliopsis słoneczny, heliopsis szorstki, słoneczniczek szorstki, słoneczniczek zwyczajny 

 

Inwentaryzacja kruszczyka

 Kolejna inwentaryzacja kruszczyka szerokolistnego to niestety stwierdzenie spadku liczebności storczyków. Siedlisko przy ulicy Filipowicza w Białymstoku, pomimo pozornej stabilności, zmienia się. Świadczy o tym mała liczba kwitnących storczyków oraz coraz mniej form wegetatywnych. Być może  tak jak spontanicznie się pojawiły po wykonaniu chodnika, tak samo szybko zanikną, tak to bywa z takimi efemerycznymi roślinami. Widać nadal wyraźnie wpływ kilku mrowisk mówki rudej, które roznoszą nasiona i dlatego jest tam najwięcej storczyków. Natomiast jest nowe stanowisko oddalone o kilka kilometrów, gdzie kruszczyki  (4 rośliny) wyglądają naprawdę okazale. 

Kruszczyk szerokolistny (Epipactis helleborine) z ul. Filipowicza

Kruszczyk szerokolistny (Epipactis helleborine) z Łubnik

 

Etnobotanika Oktawy Bożego Ciała

 Koniec Oktawy Bożego Ciała to możliwość poznania nowych roślin, tym razem z torowiska na Nowym Mieście w Białymstoku. Tradycja zbioru i wykonania wianków jest od lat kultywowana choć niestety zanika. Wianek po poświęceniu będzie zgodnie z tradycją powieszony w oknie, nad drzwiami wejściowymi lub zatknięty za obraz i przechowywany do następnej Oktawy. Pomimo suszy rośliny bardzo dobrze znoszą takie ruderalne siedlisko i wszystkie kwitnące znalazły się w wianku. W sumie 12 gatunków, z czego największe problemy z właściwym oznaczeniem były z cieciorką pstrą, która zmieniła miejsce w systematyce i teraz nazywa się topornicą. 

Kwiaty przed uwiciem

4 wianki przed złożeniem

Uwite i przygotowane do święcenia wianki  z następujących roślin:

rezeda żółta (Reseda lutea)
ostróżeczka polna (Consolida regalis) 
żmijowiec zwyczajny (Echium vulgare)
koniczyna białoróżowa (Trifolium hybridum)
koniczyna dwukłosowa (Trifolium alpestre)
groszek łąkowy (Lathyrus pratensis)
pyleniec pospolity (Berteroa incana)
rumian polny (Anthemis arvensis)
świerzbnica polna (Knautia arvensis)
pięciornik srebrny (Potentilla argentea) 

komonica zwyczajna (Lotus corniculatus)

 topornica pstra (Securigera varia) cieciorka pstra (Coronilla varia)

Kukułka Fuscha

 Podkarpackie siedlisko storczyków się nie zmienia. Usychający grab mocno trzyma się i dzięki temu nadal istnieje szansa, na spotkanie w kolejnych latach tej ciekawej rośliny. W dolinie rzeki w różnych miejscach jest dość pospolity, nawet tak nietypowych, jak leśna droga. Zebrane zdjęcia pokazują różną formę rozwoju. Akurat ten storczyk to forma albinotyczna. Gatunek kukułka Fuscha podlega ochronie ścisłej.

Kukułka Fuchsa (Dactylorhisa fuchsii) - 20 maj

Kukułka Fuchsa (Dactylorhisa fuchsii) - 7 czerwiec

Kwiatostan kukułki Fuchsa (Dactylorhisa fuchsii) - 7 czerwiec

Kukułka Fuchsa (Dactylorhisa fuchsii) - 14 lipiec

Kukułka Fuchsa (Dactylorhisa fuchsii) - 10 październik

Kukułka Fuchsa (Dactylorhisa fuchsii) - forma juwenilna z 20 maja

Turzyce łęgu rzeki Śliwnicy

Dolina rzeki Śliwnicy na Pogórzu Dynowskim to niezwykle bogate przyrodniczo siedliska, które o każdej porze roku warte są  obejrzenia. Tym razem obserwacje dotyczyły turzyc. Może mało spektakularnych roślin, w porównaniu z pięknie kwitnącymi storczykami, ale wartymi oznaczenia, gdyż wiele gatunków to rzadkości. Odcinek leśny rzeki Śliwnicy to tylko trzy kępy turzycy zwisłej o niezwykle długich owocostanach. Pęcherzyki tej rośliny wykorzystywane były po zmieleniu do produkcji mąki i wypieku chleba.

Turzyca zwisła (Carex pendula)

Turzyca prosowa (Carex paniculata)

Turzyca pagórkowa (Carex montana)

Turzyca orzęsiona (Carex pilosa)

Turzyca lisia (Carex vulpina)

Turzyca blada (Carex pallescens)

Turzyca rzadkokłosa (Carex remota)

Turzyca długokłosa (Carex elongata)

I jeszcze ciekawostka z dziedziny malakologii - pomrów błękitny (Bielzia coerulans) do niedawna uważany za endemit wschodniokarpacki.

Okolice Suraża

 Połowa maja to kolejny pobyt w ciekawym przyrodniczo miejscu. Dolina Narwi w okolicy Suraża, gdzie ciągle wykaszane są łąki, pozostaje poza sukcesją wierzby, olszy i brzóz. Oprócz walorów botanicznych to miejsce gniazdowania wielu rzadkich ptaków. Można tam jeszcze spotkać podróżniczka i bociana czarnego. Fitosocjologicznie to siedliska półnaturalnych łąk wilgotnych z kwitnącymi rzeżuchami, jaskrami, turzycami i tomką wonną. 

Łąka wilgotna klasy Molinio-Arrhenatheretea 

Przetacznik ożankowy  (Veronica hamaedrys)

Kuklik zwisły (Geum rivale)

Jaskier rozłogowy (Ranunculus repens)

Ostrożeń błotny (Cirsium palustre)

Turzyca tunikowa (Carex appropinquata)

Wyczynie łąkowy (Alopecurus pratensis)

  

Kwitnący szuwar z Józefowa

 Pierwszymi kwitnącymi roślinami szuwaru wielkoturzycowego są niewątpliwie turzyce. Jako pierwsza kwitnie turzyca sztywna a tuż po niej dwie dominujące turzyce, błotna i brzegowa. W tym roku ze względu na wysoki poziom wody oraz bobrowe prace przy wycince drzew, turzycy błotnej jest wyraźnie mniej. Z kwitnących roślin odróżniających się wyglądem i ilością są okrężnice bagienne, które już rozwinęły pąki kwiatowe. Ciekawostką jest również spora ilość rośliny owadożernej, pływacza zachodniego. Oprócz roślin szuwaru to miejsce niezwykle cenne dla zwierząt. Żurawie, jak co roku z sukcesem wyprowadziły lęg, puszczyki w dedykowanej dla nich skrzynce, wysiadują jajka a łąka to ulubione miejsce łosi, saren i bocianów.  

Turzyca sztywna (Carex elata)

Turzyca błotna (Carex acutiformis)

Turzyca brzegowa (Carex riparia)

Okrężnica bagienna  (Hottonia palustris)

Dąbrówka rozłogowa (Ajuga reptans)

Pływacz zachodni (Utricularia australis)

Rzeżucha łąkowa (Cardamine pratensis)

Trzmiel kamiennik (Bombus lapidarius)

Świstunka leśna ( Rhadina sibilatrix)

Sarna - koziołek z parostkami pokrytymi scypułem (Capreolus capreolus)