niedziela, 27 kwietnia 2025

Blechnum spicant czyli żebrowiec

 Ta wieloletnia bylina, jedna z najstarszych roślin naczyniowych na Ziemi, jest niezwykle rzadka i ciekawa w rozwoju.  Należy do rodziny podrzeniowatych i jest paprocią spotykaną wzdłuż rzeki Śliwnicy w lasach jodłowych. Podrzeń żebrowiec wraz z niesięźrzałem pospolitym oraz  podejźrzonem księżycowym są paprociami, których nazwy mogą śmiało się znaleźć w najtrudniejszych dyktandach języka polskiego. Podrzeń żebrowiec przez ostatnie lata stał się paprocią, którą zawsze fotografuję, gdy znajduję się w miejscu zwanym "Siwym krzyżem". O każdej porze roku wygląda inaczej, choć liście płonne są zimujące, to liście płodne pojawiają się na wiosnę i późną jesienią po wydaniu zarodników, obumierają. Cykl życiowy można prześledzić na kolejnych zdjęciach. Podrzeń podlega częściowej  ochronie i niestety obserwuje się w ostatnich latach spadek liczby stanowisk występowania tej ciekawej paproci.   

Podrzeń żebrowiec (Blechnum spicant) w fazie rozwoju pędów wegetatywnych i generatywnych "pastorałów"

Podrzeń żebrowiec (Blechnum spicant) z rozwiniętymi młodymi pędami

Pionowo wzniesione liście płodne i rozkładające się w poziomie liście płonne podrzenia żebrowca (Blechnum spicant)

Typowy pokrój z widocznym dymorfizmem liści podrzenia żebrowca (Blechnum spicant)

Pokrój rośliny w okresie przedwiośnia z widocznymi obumarłymi liśćmi zarodnionośnymi podrzenia żebrowca (Blechnum spicant)

Płonne i płodne liście podrzenia żebrowca (Blechnum spicant)


czwartek, 24 kwietnia 2025

Nasz największy skrzyp

 Południowy wschód Polski to region gdzie dość licznie występuje skrzyp olbrzymi. Już nazwa wskazuje na jego niepowtarzalny rozmiar we florze Polski. Dorosły człowiek, wchodząc w siedlisko,  jest zdominowany przez ilość i wielkość roślin skrzypu. Tworzy agregacje o dość dużym zagęszczeniu, gdzie dominuje w całości na specyficznym siedlisku. A jak się zadomowi, to przez dziesiątki lat potrafi rosnąć w jednym miejscu, dopóki nie zmienią się warunki wilgotnościowe i świetlne. W łęgu i w wysiękach zboczy wąwozów rzeki Śliwnicy jest dość liczny i stanowi ciekawe urozmaicenie fitocenozy.

Siedlisko skrzypu olbrzymiego (Equisetum telmateia)

Typowy pokrój roślin (Equisetum telmateia)

Pęd zarodnionośny skrzypu olbrzymiego (Equisetum telmateia)

Młode pędy skrzypu olbrzymiego (Equisetum telmateia)

Pochwa liściowa (Equisetum telmateia)

Pęd skrzypu olbrzymiego (Equisetum telmateia)

    

piątek, 18 kwietnia 2025

Pospolite rośliny aspektu wiosennego

 Wydają się tak pospolite i obfotografowane, że nie warto im więcej poświęcać uwagi. A jednak są tak ważnym i nieodłącznym elementem aspektu wiosennego, że powinny się znaleźć w kolekcji każdego, kto lubi fotografię przyrodniczą. W lasach bukowo-jodłowych oraz łęgach rzek i potoków Pogórza nawet młoda siewka jodły, która wyrosła na powalonym drzewie, potrafi zadziwić. W takich siedliskach pojawiają się rośliny, tworząc kolorowe kobierce z fascynującymi kształtami kwiatostanów. Choć pogoda w tym roku była efemeryczna i każdy kolejny tydzień kwietnia był raz ze śniegiem, a raz wręcz upalny, to po przekwitnięciu bylin przedwiośnia; przebiśniegów i śnieżyc, zakwitły typowe rośliny wczesnej wiosny.

Młoda siewka jodły pospolitej (Abies alba) oraz zeszłoroczne liście buka (Fagus sylvatica)

Lepiężnik różowy (Petasites hybridus)

Kokorycz pełna (Corydalis solida) kwiatostan albinotyczny

Żywiec gruczołowaty (Dentaria glandulosa)

Cebulica dwulistna (Scilla bifolia)

Knieć błotna (Calta palustris)

Zawilec gajowy (Anemone nemorosa)

Przylaszczka pospolita (Hepatica nobilis)

Zdrojówka rutewkowata (Isopyrum thalictroides)

sobota, 16 listopada 2024

Jesienne powtórki z kwitnienia

 Jesień to często okres w którym ponownie potrafią zakwitnąć rośliny z natury kojarzące się z pełnią lata a nawet przedwiośniem. Spotkanie kwitnącej knieci błotnej, nazywanej potocznie kaczeńcem to naprawdę botaniczna ciekawostka. Takie przypadki spowodowane są niejednokrotnie przez późne koszenie łąk lub reakcja roślin na długość dnia. Rośliny zakwitły na Pogórzu Dynowskim, gdzie lato już tradycyjnie staje się suche a dopiero jesienne opady deszczu dają szansę na wegetację wielu roślinom.

Widok na dolinę Sanu z miejscowości Nienadowa

Jastrun właściwy (Leucanthemum vulgare)

Chaber łąkowy (Centaurea jacea)

Jastrzębiec łąkowy (Hieracium caespitosum)

Knieć błotna (Calta palustris)

piątek, 23 sierpnia 2024

Wianki na bogato

 Tradycyjnie na oktawę Bożego Ciała święci się wianki. W tym roku też zwyczajowo zebraliśmy kwiaty na naszym osiedlu na Nowym Mieście. Maj dopisał pod względem opadów, co widać po sile wzrostu roślin. Siedem gatunków roślin składa się na wiązankę siedmiu wianków.

Siedem uwitych wianków

Wianki uwite i przygotowane do święcenia


Wianki uwite i przygotowane do święcenia z następujących roślin:
rezeda żółta (Reseda lutea)
koniczyna dwukłosowa (Trifolium alpestre)
rumian polny (Anthemis arvensis)
świerzbnica polna (Knautia arvensis)
farbownik lekarski (Anchusa officinalis)
dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum) 
 topornica pstra (Securigera varia) cieciorka pstra (Coronilla varia)





czwartek, 15 sierpnia 2024

Bukiet ziół i kwiatów 2024 r.

W Polsce i innych krajach europejskich czci się Matkę Boską Wniebowziętą jako patronkę ziemi i jej bujnej roślinności, stąd w polskiej tradycji ludowej święto znane jest pod nazwą Matki Boskiej Zielnej. W innych krajach też używa się potocznych nazw ludowych, np. Matki Boskiej Korzennej ( Czechy) czy Matki Boskiej Znakomitej (Kongo)*. Przesunięcie pór fenologicznych oraz panująca susza spowodowały, że w tym roku bukiet składa się z dość nietypowych roślin. Jednak udało się stworzyć pokaźny bukiet (równiankę**) w dużej części z roślin użytkowych.  

Bukiet (równianka) ziół i kwiatów

Bukiet (równianka) ziół i kwiatów na tle róży chińskiej

Bukiet (równianka) ziół i kwiatów zebranych z pól i łąk Łubnik

pszenżyto zwyczajne (Triticale rimpaui),
koper ogrodowy (Anethum graveolens),
 jabłoń domowa (Malus domestica),
 orzech laskowy (Corylus avellana),
 winorośl właściwa typowa (Vitis vinifera  spp vinifera),
 wrotycz pospolity (Tanacetum vulgare), 
 krwawnik pospolity (Achillea millefolium),
 nawłoć pospolita (Solidago virgaurea),
 nawłoć późna (Solidago gigantea),
 chaber łąkowy (Centaurea jacea),
 krwawnica pospolita (Lythrum salicaria),
 mięta kosmata ( Mentha x villosa). 

*Źródło: Wikipedia  pl.wikipedia.org/wiki/Wniebowzięcie_Najświętszej_Maryi_Panny
** nazwa zwyczajowa bukietu używana na Podlasiu.

Susza na Józefowie!

 Dramatyczny brak opadów oraz wysokie temperatury powodują powolne wysychanie szuwaru na Józefowie. Pozostały jedynie resztki wody na środku zbiornika. Jak niski jest jej poziom, widać na przykładzie kęp turzycy sztywnej, gdzie ubyło jej przynajmniej metr. Kwitnie jeszcze parę roślin typowych dla tego siedliska. Przykład to "zabiedzony" karbieniec na wykrocie wierzby szarej, który pokazuje jak niewiele trzeba, by znaleźć i zając nowe siedlisko a nawet zakwitnąć! Takim roślinom zawsze towarzyszą jakieś owady. Tym razem na czarcikęsie pożytek zbierała miesierka - jedna z wielu pszczół samotnic na Józefowie. 

Wysychający szuwar wielkoturzycowy 

Kępa turzycy sztywnej (Carex elata)

Karbieniec pospolity (Lycopus europaeus)

Jeżogłówka gałęzista (Sparganium erectum)

Krwawnica pospolita (Lythrum salicaria)

Niezapominajka błotna (Myosotis palustris)

Czarcikęs łąkowy (Succisa pratensis) z miesierką nadustką (Megachile apcalis)