czwartek, 15 czerwca 2023

Etnobotanika Oktawy Bożego Ciała



 Koniec Oktawy Bożego Ciała to możliwość poznania nowych roślin, tym razem z torowiska na Nowym Mieście w Białymstoku. Tradycja zbioru i wykonania wianków jest od lat kultywowana choć niestety zanika. Wianek po poświęceniu będzie zgodnie z tradycją powieszony w oknie, nad drzwiami wejściowymi lub zatknięty za obraz i przechowywany do następnej Oktawy. Pomimo suszy rośliny bardzo dobrze znoszą takie ruderalne siedlisko i wszystkie kwitnące znalazły się w wianku. W sumie 12 gatunków, z czego największe problemy z właściwym oznaczeniem były z cieciorką pstrą, która zmieniła miejsce w systematyce i teraz nazywa się topornicą. 

Kwiaty przed uwiciem

4 wianki przed złożeniem

Uwite i przygotowane do święcenia wianki  z następujących roślin:
rezeda żółta (Reseda lutea)
ostróżeczka polna (Consolida regalis) 
żmijowiec zwyczajny (Echium vulgare)
koniczyna białoróżowa (Trifolium hybridum)
koniczyna dwukłosowa (Trifolium alpestre)
groszek łąkowy (Lathyrus pratensis)
pyleniec pospolity (Berteroa incana)
rumian polny (Anthemis arvensis)
świerzbnica polna (Knautia arvensis)
pięciornik srebrny (Potentilla argentea) 
komonica zwyczajna (Lotus corniculatus)
 topornica pstra (Securigera varia) cieciorka pstra (Coronilla varia)



niedziela, 11 czerwca 2023

Kukułka Fuscha

 Podkarpackie siedlisko storczyków się nie zmienia. Usychający grab mocno trzyma się i dzięki temu nadal istnieje szansa, na spotkanie w kolejnych latach tej ciekawej rośliny. W dolinie rzeki w różnych miejscach jest dość pospolity, nawet tak nietypowych, jak leśna droga. Zebrane zdjęcia pokazują różną formę rozwoju. Akurat ten storczyk to forma albinotyczna. Gatunek kukułka Fuscha podlega ochronie ścisłej.

Kukułka Fuchsa (Dactylorhisa fuchsii) - 20 maj

Kukułka Fuchsa (Dactylorhisa fuchsii) - 7 czerwiec

Kwiatostan kukułki Fuchsa (Dactylorhisa fuchsii) - 7 czerwiec

Kukułka Fuchsa (Dactylorhisa fuchsii) - 14 lipiec

Kukułka Fuchsa (Dactylorhisa fuchsii) - 10 październik

Kukułka Fuchsa (Dactylorhisa fuchsii) - forma juwenilna z 20 maja











wtorek, 6 czerwca 2023

Turzyce łęgu rzeki Śliwnicy

Dolina rzeki Śliwnicy na Pogórzu Dynowskim to niezwykle bogate przyrodniczo siedliska, które o każdej porze roku warte są  obejrzenia. Tym razem obserwacje dotyczyły turzyc. Może mało spektakularnych roślin, w porównaniu z pięknie kwitnącymi storczykami, ale wartymi oznaczenia, gdyż wiele gatunków to rzadkości. Odcinek leśny rzeki Śliwnicy to tylko trzy kępy turzycy zwisłej o niezwykle długich owocostanach. Pęcherzyki tej rośliny wykorzystywane były po zmieleniu do produkcji mąki i wypieku chleba.

Turzyca zwisła (Carex pendula)

Turzyca prosowa (Carex paniculata)

Turzyca pagórkowa (Carex montana)

Turzyca orzęsiona (Carex pilosa)

Turzyca lisia (Carex vulpina)

Turzyca blada (Carex pallescens)

Turzyca rzadkokłosa (Carex remota)


Turzyca długokłosa (Carex elongata)


I jeszcze ciekawostka z dziedziny malakologii - pomrów błękitny (Bielzia coerulans) do niedawna uważany za endemit wschodniokarpacki.









sobota, 13 maja 2023

Okolice Suraża

 Połowa maja to kolejny pobyt w ciekawym przyrodniczo miejscu. Dolina Narwi w okolicy Suraża, gdzie ciągle wykaszane są łąki, pozostaje poza sukcesją wierzby, olszy i brzóz. Oprócz walorów botanicznych to miejsce gniazdowania wielu rzadkich ptaków. Można tam jeszcze spotkać podróżniczka i bociana czarnego. Fitosocjologicznie to siedliska półnaturalnych łąk wilgotnych z kwitnącymi rzeżuchami, jaskrami, turzycami i tomką wonną. 

Łąka wilgotna klasy Molinio-Arrhenatheretea 

Przetacznik ożankowy  (Veronica hamaedrys)

Kuklik zwisły (Geum rivale)

Jaskier rozłogowy (Ranunculus repens)

Ostrożeń błotny (Cirsium palustre)

Turzyca tunikowa (Carex appropinquata)

Wyczynie łąkowy (Alopecurus pratensis)

  

poniedziałek, 1 maja 2023

Kwitnący szuwar z Józefowa

 Pierwszymi kwitnącymi roślinami szuwaru wielkoturzycowego są niewątpliwie turzyce. Jako pierwsza kwitnie turzyca sztywna a tuż po niej dwie dominujące turzyce, błotna i brzegowa. W tym roku ze względu na wysoki poziom wody oraz bobrowe prace przy wycince drzew, turzycy błotnej jest wyraźnie mniej. Z kwitnących roślin odróżniających się wyglądem i ilością są okrężnice bagienne, które już rozwinęły pąki kwiatowe. Ciekawostką jest również spora ilość rośliny owadożernej, pływacza zachodniego. Oprócz roślin szuwaru to miejsce niezwykle cenne dla zwierząt. Żurawie, jak co roku z sukcesem wyprowadziły lęg, puszczyki w dedykowanej dla nich skrzynce, wysiadują jajka a łąka to ulubione miejsce łosi, saren i bocianów.  


Turzyca sztywna (Carex elata)

Turzyca błotna (Carex acutiformis)

Turzyca brzegowa (Carex riparia)

Okrężnica bagienna  (Hottonia palustris)

Dąbrówka rozłogowa (Ajuga reptans)

Pływacz zachodni (Utricularia australis)

Rzeżucha łąkowa (Cardamine pratensis)

Trzmiel kamiennik (Bombus lapidarius)

Świstunka leśna ( Rhadina sibilatrix)

Sarna - koziołek z parostkami pokrytymi scypułem (Capreolus capreolus)












niedziela, 23 kwietnia 2023

Białystok Stadion - rośliny po zmianach

 Intensywne prace na szlaku kolejowym oraz nowe nasypy drogowe w okolicy stacji Białystok Stadion to miejsca, gdzie można spotkać wiele typowych roślin. W nowo powstałym siedlisku, pierwsze jak zwykle pojawiają się rośliny najmniej wymagające, które potrafią zaskoczyć ilością. Tak jak starzec,  który w ostatnich latach charakteryzuje się wzrostem liczebności i zajmowaniem nowych stanowisk. Tam gdzie maszyny nie zniszczyły siedliska kwitną już czeremchy.

Starzec wiosenny (Senecio vernalis)

Rzeżusznik piaskowy (Cardaminopsis arenosa)

Skrzyp polny (Equisetum arvense)

Czeremcha zwyczajna (Padus avium)


poniedziałek, 3 kwietnia 2023

Obrazki na Pogórzu Dynowskim

 Obrazki wschodnie typowe są dość rzadką rośliną południowo - wschodniej Polski. To byliny wcześnie zaczynające wegetację i dlatego łatwiej można znaleźć ich stanowiska.  W tym roku to kolejne stwierdzenia obrazków na Pogórzu Dynowskim gdzie siedliska są dość typowe, żyzne i wilgotne. O porze fenologicznej może świadczyć wawrzynek wilczełyko oraz klon zwyczajny. Płynący syrop klonowy, to efekt pracy dzięcioła dużego. Ptak ten spija sok bogaty w cukry, uzupełniając w ten sposób owadzią dietę. 

Obrazki wschodnie typowe (Arum orientale)



Obrazki wschodnie typowe (Arum orientale)


Obrazki wschodnie typowe (Arum orientale)


Nowe stanowiska z podaniem liczby roślin (Arum orientale)


Wawrzynek wilczełyko (Daphne mezereum)


Klon zwyczajny  (Acer platanoides)