Jesienne powtórki z kwitnienia

 Jesień to często okres w którym ponownie potrafią zakwitnąć rośliny z natury kojarzące się z pełnią lata a nawet przedwiośniem. Spotkanie kwitnącej knieci błotnej, nazywanej potocznie kaczeńcem to naprawdę botaniczna ciekawostka. Takie przypadki spowodowane są niejednokrotnie przez późne koszenie łąk lub reakcja roślin na długość dnia. Rośliny zakwitły na Pogórzu Dynowskim, gdzie lato już tradycyjnie staje się suche a dopiero jesienne opady deszczu dają szansę na wegetację wielu roślinom.

Widok na dolinę Sanu z miejscowości Nienadowa

Jastrun właściwy (Leucanthemum vulgare)

Chaber łąkowy (Centaurea jacea)

Jastrzębiec łąkowy (Hieracium caespitosum)

Knieć błotna (Calta palustris)

Wianki na bogato

 Tradycyjnie na oktawę Bożego Ciała święci się wianki. W tym roku też zwyczajowo zebraliśmy kwiaty na naszym osiedlu na Nowym Mieście. Maj dopisał pod względem opadów, co widać po sile wzrostu roślin. Siedem gatunków roślin składa się na wiązankę siedmiu wianków.

Siedem uwitych wianków

Wianki uwite i przygotowane do święcenia

Wianki uwite i przygotowane do święcenia z następujących roślin:

rezeda żółta (Reseda lutea)

koniczyna dwukłosowa (Trifolium alpestre)
rumian polny (Anthemis arvensis)
świerzbnica polna (Knautia arvensis)

farbownik lekarski (Anchusa officinalis)

dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum) 

 topornica pstra (Securigera varia) cieciorka pstra (Coronilla varia)

Bukiet ziół i kwiatów 2024 r.

W Polsce i innych krajach europejskich czci się Matkę Boską Wniebowziętą jako patronkę ziemi i jej bujnej roślinności, stąd w polskiej tradycji ludowej święto znane jest pod nazwą Matki Boskiej Zielnej. W innych krajach też używa się potocznych nazw ludowych, np. Matki Boskiej Korzennej ( Czechy) czy Matki Boskiej Znakomitej (Kongo)*. Przesunięcie pór fenologicznych oraz panująca susza spowodowały, że w tym roku bukiet składa się z dość nietypowych roślin. Jednak udało się stworzyć pokaźny bukiet (równiankę**) w dużej części z roślin użytkowych.  

Bukiet (równianka) ziół i kwiatów

Bukiet (równianka) ziół i kwiatów na tle róży chińskiej

Bukiet (równianka) ziół i kwiatów zebranych z pól i łąk Łubnik

pszenżyto zwyczajne (Triticale rimpaui),

koper ogrodowy (Anethum graveolens),

 jabłoń domowa (Malus domestica),

 orzech laskowy (Corylus avellana),

 winorośl właściwa typowa (Vitis vinifera  spp vinifera),

 wrotycz pospolity (Tanacetum vulgare), 

 krwawnik pospolity (Achillea millefolium),

 nawłoć pospolita (Solidago virgaurea),

 nawłoć późna (Solidago gigantea),

 chaber łąkowy (Centaurea jacea),

 krwawnica pospolita (Lythrum salicaria),

 mięta kosmata ( Mentha x villosa). 

*Źródło: Wikipedia  pl.wikipedia.org/wiki/Wniebowzięcie_Najświętszej_Maryi_Panny

** nazwa zwyczajowa bukietu używana na Podlasiu.

Susza na Józefowie!

 Dramatyczny brak opadów oraz wysokie temperatury powodują powolne wysychanie szuwaru na Józefowie. Pozostały jedynie resztki wody na środku zbiornika. Jak niski jest jej poziom, widać na przykładzie kęp turzycy sztywnej, gdzie ubyło jej przynajmniej metr. Kwitnie jeszcze parę roślin typowych dla tego siedliska. Przykład to "zabiedzony" karbieniec na wykrocie wierzby szarej, który pokazuje jak niewiele trzeba, by znaleźć i zając nowe siedlisko a nawet zakwitnąć! Takim roślinom zawsze towarzyszą jakieś owady. Tym razem na czarcikęsie pożytek zbierała miesierka - jedna z wielu pszczół samotnic na Józefowie. 

Wysychający szuwar wielkoturzycowy 

Kępa turzycy sztywnej (Carex elata)

Karbieniec pospolity (Lycopus europaeus)

Jeżogłówka gałęzista (Sparganium erectum)

Krwawnica pospolita (Lythrum salicaria)

Niezapominajka błotna (Myosotis palustris)

Czarcikęs łąkowy (Succisa pratensis) z miesierką nadustką (Megachile apcalis)

Kemy w Haćkach

  Obszar Natura 2000 w Haćkach to miejsce niezwykle ciekawe botanicznie. Geologia oraz mikroklimat tego siedliska stworzył warunki dla wielu rzadkich roślin. Ważnym elementem utrzymania siedliska jest wypas bydła. Prowadzony w sposób kontrolowany uchronił szatę roślinną przed sukcesją drzew oraz zarastaniem przez takie trawy jak choćby trzcinnik piaskowy. Połowa lipca to czas, w którym na tym obszarze kwitnie jedna z najrzadszych roślin Podlasia, goryczka krzyżowa. U podnóża kemu rośnie kilkadziesiąt roślin podlegających, według aktualnego rozporządzenia, ochronie ścisłej. 

Kemy w Haćkach

Goryczka krzyżowa (Gentiana cruciata)

Goryczka krzyżowa - kwiatostan (Gentiana cruciata)

Przetacznik kłosowy (Veronica spicata)

Oleśnik górski (Libanotis pyrenaica)

Kozibród wschodni (Tragopogon orientalis)

Posłonek rozesłany (Helianthemum nummularium)

Czosnek zielonawy (Allium oleraceum)

Łąka kwietna

 Pozostawione i nieużytkowane tereny wokół torowisk, linii energetycznych to siedliska gdzie można spotkać o tej porze roku piękne łąki kwietne. Suche i mało żyzne tereny są zasiedlane najczęściej przez byliny wieloletnie, trawy, oprócz trzcinnika piaskowego, przegrywają sukcesję z bylinami wieloletnimi lub roślinami dwuletnimi. Na takich siedliskach występuje kilkanaście gatunków  roślin charakterystycznych dla terenów ruderalnych.

Łąka kwietna, Nowe Miasto w Białymstoku

Tereny ruderalne wzdłuż torowiska

Cykoria podróżnik (Cichorium intybus)

Ostróżeczka polna (Consolida regalis)

Mydlnica lekarska (Saponaria officinalis)

Żmijowiec  zwyczajny (Echium vulgare)

Ostrożeń lancetowaty (Cirsium vulgare)

Dziewanna firletkowa (Verbascum lychnitis)

Chaber nadreński (Centaurea stoebe)

Pyleniec pospolity (Berteroa incana)

 

Gnieźnik leśny (Neottia nidus-avis)

 Kolejna roślina z "zagłębia storczykowego" to gnieźnik. Nazwę swą zawdzięcza budowie systemu korzeniowego, gdzie mięsiste i liczne korzenie przypominają budową ptasie gniazdo. Jest storczykiem bezzieleniowym a substancje odżywcze czerpie z grzybów jako ich pasożyt. Najczęściej występuje pojedynczo, dość częsty w lasach cienistych, wilgotnych i żyznych.  Natomiast w siedlisku lasu Śliwnickiego występowało 79 roślin w trzech miejscach, w jednym skupieniu było ich aż 17! Pojawił się tam jako pierwszy z kilku gatunków storczyków, bo występują tam jeszcze podkolany biały, stoplamki Fuscha, buławniki mieczolistne oraz kruszczyki sine. 

 

Gnieźnik leśny - kwiatostan który pojawia się po 9 latach rozwoju podziemnego  (Neotti nidus-avis)

 

17 gnieźników leśnych (Neotti nidus-avis) 

 

Liczne gnieźniki leśne w cienistym siedlisku  (Neotti nidus-avis) 

Gruszycznik

 Las Śliwnicki, ze względu na dużą zmienność siedlisk wynikającą z pofałdowania terenu i różnej żyzności gleb, zaskakuje ciągle ciekawymi i rzadkimi roślinami. Rosną tam, np. gruszyczniki jednokwiatowe, dla których siedlisko zmienione przez wycinkę jodeł stworzyło dobre warunki do rozwoju. Takson podlega ochronie częściowej.

  

Gruszyczniki jednokwiatowe przy pniu jodły (Moneses uniflora)

Gruszycznik jednokwiatowy (Moneses uniflora)

Gruszycznik jednokwiatowy (Moneses uniflora)

  

Majowe Józefowo

 Połowa maja to okres w którym, w siedlisku Józefowa kwitnie najwięcej roślin. Są to charakterystyczne rośliny spotykane od wielu lat, jednak zawsze można znaleźć coś rzadkiego albo nietypowego. Tym razem to storczyk wykazał się dużą zmiennością. Wśród setek stoplamków rosło kilka storczyków bez wyraźnego plamistego rysunku na liściach i odmiennym w budowie kwiatostanem. A przy okazji udało się przeprowadzić pierwszą inwentaryzację form generatywnych w siedlisku.

Stoplamek szerokolitny (Dactylorhiza maialis) w odmiennej formie

Stoplamek szerokolitny (Dactylorhiza maialis) kwiatostan formy odmiennej

Stoplamek szerokolitny (Dactylorhiza maialis) forma typowa

Stoplamek szerokolitny (Dactylorhiza maialis) kwiatostan formy typowej

Inwentaryzacja siedliska stoplamka szerokolistnego (Dactylorhiza maialis) 

Konwalijka dwulistna (Maianthemum bifolium)

Kosaciec żółty (Iris pseudacorus)

Konwalia majowa (Convallaria majalis)

Okrężnica bagienna (Hottonia palustris)