Majowe Józefowo

 Połowa maja to okres w którym, w siedlisku Józefowa kwitnie najwięcej roślin. Są to charakterystyczne rośliny spotykane od wielu lat, jednak zawsze można znaleźć coś rzadkiego albo nietypowego. Tym razem to storczyk wykazał się dużą zmiennością. Wśród setek stoplamków rosło kilka storczyków bez wyraźnego plamistego rysunku na liściach i odmiennym w budowie kwiatostanem. A przy okazji udało się przeprowadzić pierwszą inwentaryzację form generatywnych w siedlisku.

Stoplamek szerokolitny (Dactylorhiza maialis) w odmiennej formie

Stoplamek szerokolitny (Dactylorhiza maialis) kwiatostan formy odmiennej

Stoplamek szerokolitny (Dactylorhiza maialis) forma typowa

Stoplamek szerokolitny (Dactylorhiza maialis) kwiatostan formy typowej

Inwentaryzacja siedliska stoplamka szerokolistnego (Dactylorhiza maialis) 

Konwalijka dwulistna (Maianthemum bifolium)

Kosaciec żółty (Iris pseudacorus)

Konwalia majowa (Convallaria majalis)

Okrężnica bagienna (Hottonia palustris)

 

Łąki Suraża

 Siedliska hydrogeniczne doliny Narwi z okolic Suraża to wyjątkowy obszar z cennymi łąkami wilgotnymi z łanami kwitnącej rzeżuchy oraz jaskrów. Użytkowanie kośne łąk to warunek utrzymania siedlisk przed postępującą sukcesją lasotwórczą. Wśród wielu roślin wskaźnikowych można spotkać takie rzadkości jak choćby rdest wężownik czy kozłek lekarski. Początek maja to również raj dla ptaków tych siedlisk - słychać skowronki, czajki, krwawodzioby.

Łąki doliny Narwi.

Rzeżucha łąkowa (Cardamine pratensis)

Rzeżucha łąkowa (Cardamine pratensis) z gniazdem osy klecanki

Jaskier rozłogowy (Ranunculus repens)

Firletka poszarpana (Lychnis flos-cuculi)

Rdest wężownik (Polygonum bistorta)

Kozłek lekarski (Valeriana officinalis)

Kuklik zwisły (Geum rivale) 

Carex riparia

 Kolejną kwitnącą o tej porze fenologicznej rośliną jest turzyca brzegowa. W szuwarze wielkoturzycowym Józefowa jest gatunkiem charakterystycznym i zajmuje po turzycy sztywnej i błotnej największy obszar. Ze względu na charakter rozłogowy zajmuje w tej chwili około 30 m kwadratowych z sukcesją z każdym rokiem. Turzyca brzegowa to okazała roślina i w tym siedlisku wyraźnie kontrastuje z pozostałymi turzycami, oczywiście in plus.   

Kwiatostan turzycy brzegowej (Carex riparia)

Kwiatostan przed kwitnieniem turzycy brzegowej (Carex riparia)

Turzyce brzegowe (Carex riparia) w siedlisku

Turzyce brzegowe (Carex riparia) z pozostałościami po ubiegłorocznych liściach

Siedlisko Magnocaricion elatae

Kwietniowe turzyce

 Kilka dni upalnej pogody to gwałtowny rozwój roślin szuwaru na Józefowie. Pomimo wysokiego poziomu wody turzyce zakwitły jako pierwsze a turzyca sztywna to najokazalsza i ciągle najliczniejsza roślina w tym siedlisku. Oprócz nich pojawiły się mocno rozwinięte rośliny charakterystyczne dla tego typu zbiorowiska jak choćby okrężnica bagienna czy kosaciec żółty. Można też znaleźć nisze, gdzie dogodne warunki do rozwoju znalazły rośliny zupełnie niepasujące do takiego siedliska jak szczawik czy konwalijka. 

Józefowo - szuwar wielkoturzycowy

Turzyca sztywna (Carex elata)

Okrężnica bagienna (Hottonia palustris) 

w towarzystwie kosacców i jednego pędu rzepichy

Kosaciec żółty (Iris pseudacorus)

Rzepicha ziemnowodna (Rorippa amphibia)

Turzyca błotna (Carex acutiformis)

Szczawik zajęczy (Oxalis acetosella) 

w rozwidleniu pni olszy

Konwalijka dwulistna (Maianthemum bifolium) 

w rozwidleniu pni olszy

 

 

Marcowe rośliny łęgu

 Koniec lutego i początek marca w 2024 roku to nagłe ocieplenie i pojawienie się pierwszych kwitnących roślin aspektu wiosennego. Najwięcej można ich spotkać w dolinach potoków. Choć teren mocno pofałdowany i łęgi rzek są raczej wąskie to są one niezwykle żyzne i bogate przyrodniczo. Prawie jednocześnie pojawiają się przylaszczki, podbiały, lepiężniki i cebulice. A w tym czasie na jednym z kilku stanowisk Pogórza Dynowskiego śnieżyczka przebiśnieg właśnie kończyła kwitnienie. 

Czosnek niedźwiedzi i knieć błotna (Allium ursinum & Caltha palustris)

Żywiec gruczołowaty (Dentaria glandulosa)

Łuskiewnik różowy (Lathraea squamaria)

Przylaszczka pospolita ( Hepatica nobilis)

Podbiał pospolity (Tussilago farfara)

Lepiężnik biały (Petasites albus)

Cebulica dwulistna (Scilla bifolia)

Miodunka ćma (Pulmonaria obscura)

Śledziennica skrętolistna (Chrysosplenium alternifolium) 

Śnieżyczka przebiśnieg (Galanthus nivalis)

Pałecznica rurkowata

 Druga połowa grudnia to na Józefowie gwałtowna odwilż i znaczące uzupełnienie poziomu wody w turzycowisku. Oprócz mszaków i porostów, które z takiej dżdżystej pogody najbardziej korzystają, dla roślin naczyniowych to okres spoczynku. Na skraju gruntów ornych a turzycowiska, wśród opadłych liści olszy rosną grzyby, to kolejne królestwo, którego przedstawiciele często pojawiają się na Józefowie. Takim gatunkiem okazała się pałecznica rurkowata. W Polsce gatunek rzadki znajdujący się na Czerwonej liście roślin i grzybów ze statusem R - potencjalnie zagrożonym. 

Szuwar wielkoturzycowy (Magnocaricion)

Rokiet cyprysowy (Hypnum cupressiforme)

Pałecznica rurkowata (Typhula fistulosa)

Pałecznica rurkowata (Typhula fistulosa)

Październikowy chaber austriacki

 Połowa października to późna pora na kwitnienie roślin łąkowych. A jednak! Można ciągle spotkać rzadkie i interesujące rośliny.  Sam wygląd pąków kwiatowych z charakterystycznymi czarnymi przydatkami jest zauważalną cechą dla tego gatunku chabrów. Chaber austriacki nazywany też frygijskim na pogórzu dynowskim jest rzadki, na jednym stanowisku rosło zaledwie kilka roślin. Jak na razie nic nie zagraża siedlisku z tymi roślinami, szkoda jednak, że nie prowadzi się tam późnego wykaszania i widać wyraźny wpływ trzcinnika piaskowego na tę fitocenozę.

Kwitnący chaber austriacki Centaurea phrygia

Kwiatostan chabra austriackiego Centaurea phrygia

Pąki z wyraźnymi przydatkami zwężonymi w kończyk. 

Chaber austriacki Centaurea phrygia

I jeszcze ciągle aktywny padalec Anguis fragilis

I spory zaskroniec Natrix natrix z bukowego lasu