Liczenie obuwika pospolitego

 Kolejny raz praca w ramach wolontariatu na rzecz Biebrzańskiego Parku Narodowego przyniosła ciekawe spotkania z rzadkimi roślinami. Wykonywanie zdjęć fitosocjologicznych pod okiem specjalisty to zajęcie na cały dzień. Uwzględnić należy nie tylko stopień pokrycia roślin według skali Braun-Blanqueta, ale także grubość warstwy ściółki, wojłoku. Obuwik pospolity, któremu dedykowane było zdjęcie jest już tylko z nazwy pospolity. Nam nie udało się znaleźć ani jednej formy generatywnej. Znalezienie formy wegetatywnej wśród gęstwiny innych roślin runa a szczególnie wśród liści konwalii czy siewek derenia to nie lada wyzwanie. Przy okazji takich zajęć zawsze można coś nowego odkryć jak na przykład paproć nasięźrzała pospolitego czy rutewkę orlikolistną.

Obuwik pospolity (Cypripedium calceolus)

Nasięźrzał pospolity (Ophioglossum vulgatum)*

Orlik pospolity ( Aquilegia vulgaris)

Rutewka orlikolistna (Thalictrum aquilegiifolium) 

Siódmaczek leśny (Trienatalis europaea)

Ciekawa forma dęby szypułkowego (Quercus robur)

*Paproć grubozarodniowa, składa się z jednego liścia, który u podstawy dzieli się na cześć asymilacyjną i zarodnionośną. 

Dubiecko - lasy łęgowe dolin rzecznych i potoków

 Kolejne zbiorowiska roślinne to żyzne doliny rzeczne. Tworzą je lasy łęgowe występujące w zasięgu wód powodziowych, które dzięki naniesionym bogatym w substancje pokarmowe mułom, tworzą specyficzny ekosystem. Źródła rzeki Śliwnicy i jej rozległe doliny to miejsce występowania kilku gatunków storczyków, które od wielu lat rosną w tych samych miejscach. Rzadkim, o tak niespotykanej ilości bakterii żelazistych, okazał się jeden z potoków, dopływów rzeki Śliwnicy. Jego charakter świadczy o dużej zawartości żelaza w wodzie. Inny potok w lesie Nienadowskim to miejsce występowania pióropusznika strusiego, ciemiężycy zielonej (występowały tylko formy wegetatywne), żywokostu sercowatego. Ciemiężyca jest rośliną śmiertelnie trującą, choć zatrucia są rzadkie i mogą jedynie występować na skutek mylenia z innymi roślinami. 

Las łęgowy w dolinie rzeki Śliwnicy z sałatnicą leśną (Aposeris foetida) i turzycą orzęsioną (Carex pilosa) 

Kukułka Fuscha (Dactylorhiza fuchsii)

Listera jajowata (Listera ovata)

Bakterie żelazowe barwiące na rdzawo wypływ wody ze źródliska

Pióropusznik strusi (Matteuccia struthiopteris) 

oraz wegetatywne formy ciemiężycy zielonej (Veratrum lobelianum)

Łęg rzeki Śliwnicy

Dubiecko - murawy kserotermiczne

 Ukształtowanie terenu Pogórza Przemyskiego i Dynowskiego stwarza dogodne warunki do powstania siedlisk o charakterze muraw kserotermicznych, szczególnie na zboczach od strony południowej. Niewielka ilość użytkowanych ekstensywnie siedlisk to szansa na spotkanie rzadkości botanicznych. W czasie kwitnienia to także ostoja dla owadów. Z rzadszych roślin można zobaczyć śniedka baldaszkowatego. Według mapy występowania, śniedka nie potwierdzono do tej pory na obu pogórzach.

Murawa kserotermiczna

Śniedek baldaszkowaty ( Ornithogalum angustifolium)

Wiązówka bulwkowa (Filipendula vulgaris)

Babka średnia (Plantago media)

Pszeniec różowy (Melampyrum arvense)

Smółka pospolita (Viscaria vulgaris)

Dubiecko - eutroficzny las liściasty

 Kolejne potwierdzenie występowania kilku rzadkich roślin z Pogórza Przemyskiego. Siedlisko niezwykle żyzne, wilgotne, ocienione przez drzewa liściaste. Na kilku stanowiskach w obrębie 2-3 ha lasu rosną setki turzyc, żywokostów, obrazków. Jak na razie stanowisko wydaje się stabilne i niezagrożone przez człowieka. Jedynie ekspansywna wydaje się trzcina pospolita, ale to tylko w miejscach mocno nasłonecznionych. Turzyca Bueka, rzadka i chroniona, oprócz tego siedliska w gminie Dubiecko została potwierdzona jeszcze w 4 miejscach. 

Obrazki wschodnie typowe (Arum orientale)

Obrazki wschodnie typowe (Arum orientale) w siedlisku

Żywokost sercowaty (Symphytum cordatum)

Turzyca brzegowa (na pierwszym planie Carex riparia) i turzyca Bueka (Carex buekii)

Turzyca brzegowa (Carex riparia)

Turzyca Bueka (Carex buekii)

Dominujące turzyce z końca kwietnia

 Poziom wody nadal wysoki, sprzyja to rozwojowi nie tylko helofitów. Na Józefowie kwitną trzy najważniejsze turzyce, zajmują one około 90% siedliska.  Za niedługo pojawi się jeszcze kilka gatunków, ale te są w tej chwili najokazalsze. Turzyca sztywna jest największa i najliczniejsza, a na płytszej wodzie i w większym zacienieniu rośnie turzyca błotna. Jak sama nazwa mówi turzyca brzegowa zajmuje najmniejszy obszar, wzdłuż rowu odwadniającego. Siedlisko jest bogate w faunę i florę; w różna gatunki ptaków i płazów. Zbudowały gniazdo żurawie, kaczka krzyżówka, odzywają się  kokoszki zwyczajne i para brodźców samotnych. Przylatują tam też większe drapieżniki wykorzystując wysokie olchy jako czatownie.

Turzyca sztywna (Carex elata)

Turzyca błotna (Carex acutiformis)

Turzyca brzegowa (Carex riparia)

Orlik krzykliwy (Clanga pomarina)

Spóźniona wiosna w Józefowie

 Przez ostatnie lata kwitnienie turzycy i gody żaby moczarowej to był początek kwietnia, a w tym roku już ponad dwa tygodnie wiosna spóźnia się w Józefowie.  Na szczęście kilka dni ciepłej i słonecznej pogody przyśpieszyło kwitnienia roślin i składanie skrzeku przez żaby. To opóźnienie pory fenologicznej spowodowało, że na jeziorku pojawiło się jednocześnie kilka gatunków żab i ropuch. Najwięcej jest żaby moczarowej. Skrzek można już znaleźć na kilku stanowiskach i co ciekawe, w miejscach, gdzie rośnie najwięcej okrężnicy bagiennej.    

Zawilec gajowy (Anemone nemerosa)

Turzyca sztywna (Carex elata)

Okrężnica bagienna (Hottonia palustris) 

oraz skrzek żaby moczarowej

Żaba moczarowa (Rana arvalis)

Pijawka lekarska (Hirudo medicinalis) 

na parze żab składających skrzek

Samiec próbujący się uwolnić od pasożyta*

Widok na odkryte lustro wody ze złożonym skrzekiem

*. Samiec jednak uwolnił się od pijawki, wyszedł na kępę turzycy a pasażer sam odpadł.

 

Aspekt wiosenny z Podkarpacia

Kwiecień odkrywa na chwilę rośliny aspektu wiosennego. Brak zacienienia, bezpośrednia operacja słońca, odsłonięcie od chłodnych wiatrów daję szansę wieloletnim bylinom na zakwitnięcie i wydanie owoców. Najczęściej są to eutroficzne siedliska w dolinach strumieni i mocno wilgotnych zboczy. Takie miejsca są charakterystyczne dla południowo-wschodniej części Polski. Dużym zaskoczeniem było odkrycie dwóch stanowisk obrazków wschodnich typowych, w jednym miejscu rosło około 20 roślin, drugie miejsce to setki roślin wzdłuż drogi po obu jej stronach. Wszystkie rosły pod gęstą osłoną młodych wierzb i olch. 

Lepiężnik biały (Petasites albus)

Złoć żółta (Gagea lutea)

Obrazki wschodnie typowe (Arum orientale)

Cebulica dwulistna (Scilla bifolia)

Zdrojówka rutewkowata (Isopyrum thalicroides)

Żywiec gruczołowaty (Dantaria glandulosa)

Pierwiosnek wyniosły (Primula elatior)

Żywokost sercowaty (Symphytum cordatum)